آب، مایه حیات و اصلی‌ترین عنصر زندگی بشر است.  در دنیایی که ما در آن زندگی می‌کنیم، کمتر از سه درصد از منابع آب، اختصاص به آب‌های شیرین دارد؛ یعنی بیش از 97 درصد از منابع آب موجود در روی کره زمین، منابع آب شور و تلخ است و به طور مستقیم قابل استفاده برای انسان نیست. بخش عمده‌ای از این سه درصد شامل کوه‌های یخی مناطق قطب شمال و جنوب هستند؛ یعنی کمتر از یک درصد از منابع آب موجود در جهان، آب‌های شیرین است که انسان می‌تواند به طور مستقیم از آن‌ها استفاده کند.
کشورهای دارای سرانه آب شیرین قابل تجدیدِ سالانه بین 1600 تا 1000 مترمکعب، کشورهای «مواجه با تنش آبی» هستند و کشورهای  زیر 1000 مترمکعب، در گروه «مواجه با کمبود آب» قرار می‌گیرند. کشورهای دارای سرانه آب شیرین کمتر از این مقدار، معمولاً محدودیت‌هایی جدی برای توسعه اقتصادی- اجتماعی دارند.

 در منطقه خاورمیانه در سال 2000، میانگین سرانه آب، حدود 1200 مترمکعب در سال محاسبه شده است. در ایران بر مبنای میانگین حجم آب قابل تجدید، سالانه حدود 130 میلیارد مترمکعب است و میانگین سرانه آب شیرین حدود 2000 مترمکعب بود که پیش‌بینی شده است با افزایش جمعیت بر اساس روند فعلی رشد، این مقدار به حدود 1300 مترمکعب در سال 1400 کاهش یابد.

 73 درصد از جمعیت جهان در آسیا و آفریقا ساکن هستند در حالی که فقط 48 درصد از منابع آب تجدیدپذیر در این دو قاره وجود دارد و ایران نیز در شرایط سخت این دو قاره قرار گرفته است. جمعیت دنیا در 100 سال گذشته از دو میلیارد نفر به بیش از شش میلیارد نفر رسیده است؛ در حالی که مصرف آب، تنها در 40 سال گذشته، سه برابر شده است. نوع مصرف آب نیز تغییر کرده است و سهم مصرف آب شرب و بهداشت در حال افزایش است. افزایش رشد جمعیت شهری به بیش از نصف جمعیت جهان تا سال  2008 و افزایش تعداد شهرها به ویژه شهرهای با جمعیت بیش از یک میلیون نفر بر بحران آب افزوده است.
مصرف بی‌رویه آب، تخریب منابع آب و تخریب منابع محیط‌زیستی سبب شده است که سالانه 12 میلیون کودک به دلیل بیماری‌های آب تلف شوند و در مجموع دو میلیارد نفر در دنیا مشکل آب آلوده داشته باشند. در عین حال سالانه دو میلیون هکتار از زمین‌های آبی از بین می‌رود و امنیت غذایی جهان در حال تهدید است.
در حالی که سهم آب شیرین برای دنیا نزدیک به یک درصد از کل منابع آبی است، این رقم برای ایران تنها 35/0 درصد است.

70 درصد از منابع آب ما در نیمی از جمعیت مسکونی کشور قرار دارد و تنها 50 درصد از منابع آب کشور در زمان مورد نیاز در اختیار مصرف‌کنندگان قرار می‌گیرد. در ایران، با توجه به قرار گرفتن در منطقه کم‌آب و نیمه‌خشک جهانی، آب اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. کشور ما حدود یک سوم از میانگین بارندگی دنیا را دارد.
جمعیت ایران در 100  سال گذشته شش برابر شده است یعنی دقیقاً به میزان دو برابر کل دنیا رشد جمعیت داشته است. در سال 1340، 4/1 درصد از منابع آب کشور به مصرف شرب و صنعت اختصاص داشته است، ولی در حال حاضر این رقم به شش درصد رسیده است. استفاده بیش از حد از منابع آب زیرزمینی و کاهش این منابع در ایران بیشتر از تمام دنیاست و در این مورد، ضرورت کنترل و بهره‌برداری بهینه اهمیت بیشتری دارد. میزان و کیفیت استفاده بهینه از آب در کشور ما کمتر از سایر نقاط دنیا است. در ایران به ازای مصرف هر یک مترمکعب آب، نیم کیلو گرم محصول تولید می‌شود در حالی که این رقم در دنیا 2/1 کیلوگرم است.
شاخص‌های بین‌المللی و ملی، نشان‌دهنده اهمیت آب است و کشور ما باید برای استفاده بهینه از این منبع ارزش‌مند، تلاش گسترده و همه جانبه انجام دهد. برای مصرف درست آب، دولت‌ها به تنهایی نمی‌توانند موفق باشند. مردم و تشکل‌های غیردولتی و مردمی هم می‌توانند در این زمینه نقش و سهم مهمی داشته باشند.

با توجه به آنچه اشاره شد شرکت آب و فاضلاب استان تهران از سال‌های پیش برای بهینه کردن و کاهش مصرف آب در کنار اقدامات فنی و مهندسی اقدامات فرهنگی گسترده‌ای برای آگا‌ه‌سازی و فرهنگ‌سازی در این زمینه آغاز کرده است. برگزاری سالانه نمایشگاه نقاشی کودکان و نوجوانان با موضوع صرفه‌جویی در مصرف آب در سطح ملی و بین‌المللی از جمله مهم‌ترین این فعالیت‌ها بوده است. برپایی این نمایشگاه در واقع یک اقدام نمادین با آثار مثبت در افکار عمومی است که هدف آن اشاعه فرهنگ مصرف بهینه آب و نشان دادن نقش واقعی آب در حیات انسانی است. کودکان و نوجوانان به دلیل نقش تعیین‌کننده‌ای که در آینده جامعه دارند و مخاطب و گروه هدف این نمایشگاه و جشنواره هستند.

شرکت آب و فاضلاب استان تهران با همکاری سایر نهادها و سازمان‌های فرهنگی و غیرفرهنگی، تلاش فراوان دارد تا فرهنگ مصرف بهینه آب را ترویج دهد و افکارعمومی را نسبت به این موضوع حساس کند.

 

برای دریافت خبرنامه لطفا پست الکترونیکی خود را وارد نمایید.